วิธีคำนวณวันหยุดพักผ่อนประจำปีตาม ม.30 พรบ.คุ้มครองแรงงาน

[Puum+]

คราวที่แล้วตั้งคำถามไปได้รับคำตอบที่ดีมากๆ กลับมา เลยติดใจขอตั้งถามคำถามอีกซักครั้งครับ เป็นคำถามเกี่ยวกับวิธีการคำนวณวันหยุดพักผ่อนประจำปีตาม ม.30 พรบ.คุ้มครองแรงงานครับ

ตามมาตรา 30 ของ พรบ.คุ้มครองแรงงานที่ระบุว่า ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันมาแล้วครบ 1 ปี มีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้ปีหนึ่งไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน โดยให้นายจ้างเป็นผู้กำหนดวันหยุดดังกล่าวให้แก่ลูกจ้างล่วงหน้า หรือกำหนดให้ตามที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกัน.....

สำหรับบริษัทได้มีระเบียบและข้อปฏิบัติเรื่องสิทธิวันหยุดพักผ่อนประจำปีดังนี้ เมื่อพนักงานทำงานติดต่อกันมาแล้วครบ 1 ปี จึงจะมีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้ 6 วันตามปีปฏิทิน และเพื่อให้ง่ายต่อการคำนวณวันหยุดพักผ่อนประจำปี บริษัทจึงให้เริ่มนับสิทธิวันหยุดพักผ่อนประจำปีโดยเริ่มต้นวันที่ 1 มกราคม-31 ธันวาคม ของทุกปี

ดังนั้น หากวันที่พนักงานทำงานครบ1 ปี อยู่ระหว่างปี ก็จะได้วันหยุดพักผ่อนประจำปีตามส่วนของระยะเวลาที่ครบ 1 ปี ไปจนถึง 31 ธันวาคม และเมื่อถึง 1 มกราคม ของปีถัดไปจึงจะได้สิทธิวันหยุดพักผ่อนประจำปี 6 วันตามกฎหมาย และตามระเบียบบริษัท

หากใช้ไม่หมดให้จ่ายคืนเป็นเงินตอนเดือนธันวาคมของปีนั้นๆ ไม่สามารถสะสม และเลื่อนไปรวมกับปีถัดไป

ขอตั้งตุ๊กตาแบบง่ายๆ เพื่อประกอบดังนี้ครับ
สมมุติว่าพนักงานคนหนึ่งเริ่มงานเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม 2551 เขาจะทำงานติดต่อกันครบ 1 ปีในวันที่ 30 มิถุนายน 2552  ตามระเบียบบริษัทเขาจะสามารถใช้สิทธิวันหยุดพักผ่อนประจำปีตามส่วนคือ 3 วันสำหรับระยะวันทำงานตั้งแต่ 1 กรกฎาคม 2552 - 31 ธันวาคม 2552 เมื่อขึ้น 1 มกราคม 2553 จึงจะมีสิทธิใช้วันหยุดพักผ่อนประจำปีได้ 6 วัน สรุปดังนั้

1 กรกฎาคม 2551 - 30 มิถุนายน 2552 = ยังไม่ได้สิทธิ
1 กรกฎาคม 2552 - 31 ธันวาคม 2552 = ได้สิทธิ 3 วัน ตามส่วน (6 เดือน)
1 มกราคม 2553 - 31 ธันวาคม 2553  = 6 วัน ตามสิทธิ

คำถามครับ
1. การคำนวณสิทธิวันหยุดพักผ่อนประจำปีตามกฎหมายแล้ว ณ วันที่พนักงานทำงานครบ 1 ปี สิทธิเกิดขึ้นทันทีเต็ม 6 วัน โดยไม่ต้องพิจารณาถึงวันทำงานถึงสิ้นปีหรือไม่  หรือสิทธิเพิ่งเริ่มเกิดขึ้น ณ วันที่ ทำงานครบ 1 ปี แล้วคำนาณตามส่วน
2. มีฎีกา หรือบทความที่เกี่ยวกับการคำนวณสิทธิวันหยุดพักผ่อนประจำปีไหมครับ

ขอขอบคุณล่วงหน้าสำหรับผู้ที่เข้ามาอ่าน และรูที่ให้คำตอบทุกท่านครับ

[Sociolegalist]

หากพิจารณาจากประเด็นที่คุณ Puum+ ตั้งไว้นะครับ สิ่งที่ต้องพิจารณาคือ ข้อความตาม พรบ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 30 ซึ่งระบุว่า

               "มาตรา ๓๐ ลูกจ้างซึ่งทำงานติดต่อกันมาแล้วครบหนึ่งปีมีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้ปีหนึ่งไม่น้อยกว่าหกวันทำงานโดยให้นายจ้างเป็นผู้กำหนดวันหยุดดังกล่าวให้แก่ลูกจ้างล่วงหน้าหรือกำหนดให้ตามที่นายจ้างและลูกจ้างตกลงกัน
               ในปีต่อมานายจ้างอาจกำหนดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้แก่ลูกจ้างมากกว่าหกวันทำงานก็ได้
               นายจ้างและลูกจ้างอาจตกลงกันล่วงหน้าให้สะสมและเลื่อนวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ยังมิได้หยุดในปีนั้นรวมเข้ากับปีต่อๆ ไปได้
               สำหรับลูกจ้างซึ่งทำงานยังไม่ครบหนึ่งปี นายจ้างอาจกำหนดวันหยุดพักผ่อนประจำปีให้แก่ลูกจ้างโดยคำนวณให้ตามส่วนก็ได้"


ประเด็นที่ต้องพิจารณา มี 2 ส่วน ครับ

1) เรื่องข้อกฎหมาย ซึ่งจากเนื้อความตามมาตรา 30 เป็นการกำหนดสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีของลูกจ้าง ภาษาทั้วไปอาจเรียกเป็น "ลาพักร้อน" หรือ "ลาพักผ่่อน" น่ะครับ จากข้อความตามมาตรา 30 วรรค 1 สิ่งที่กำหนดไว้ คือ "สิทธิ" ที่จะเกิดขึ้นเมื่อครบเงื่อนไข นั่นคือ  หากแปลไทยเป็นไทย ก็จะได้ความว่า
        ถ้าลูกจ้างทำงานครบ 1 ปีเมื่อไหร่ ก็จะได้ "สิทธิ (ในการหยุดพักผ่อนประจำปี ไม่น้อยกว่า 6 วัน)" โดยมีวิธีการใช้สิทธิคือ 1. ให้นายจ้างกำหนดวันให้ หรือ 2. นายจ้างและลูกจ้างตกลงกัน 
       ทั้งนี้ ที่ต้องให้สิทธินายจ้างในการกำหนดก็เพื่อไม่ให้เสียงานของนายจ้างจากการหยุดงานของลูกจ้างครับ
       
    ดูเพิ่มเติมได้จาก คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5979/2549
      http://www.deka2007.supremecourt.or.th/deka/web/docdetail.jsp
         "จำเลยที่ 2 กำหนดข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานว่าลูกจ้างที่ทำงานครบหนึ่งปีมีสิทธิหยุดพักผ่อนประจำปีได้หกวันโดยไม่มีการสะสมในปีถัดไป เมื่อโจทก์เข้าทำงานเป็นลูกจ้างจำเลยที่ 6 ในเดือนกรกฎาคม 2536 การทำงานในหนึ่งปีแรกจึงครบในเดือนกรกฎาคม 2537 และมีสิทธิลาหยุดพักผ่อนประจำปี นับแต่เมื่อครบหนึ่งปี นับแต่เริ่มทำงานและในปีถัดมาทุกปี ปีละหกวันทำงานตลอดมาจนถึงช่วงปีสุดท้าย"

       ซึ่งเมื่อพิจารณาจากคำถามของคุณ Puum+ เป็นความเข้าใจที่ตรงกันครับ ว่า ทันทีที่ลูกจ้างที่เข้าทำงานในวันที่ 1 ก.ค. 51 ทำงานครบ 1 ปี ในวันที่ 30 มิ.ย. 52 ในวันที่ 1 ก.ค.52 ลูกจ้างจะเกิดสิทธิในการหยุดพักผ่อนประจำปีทันที 6 วันครับ ถ้าจากตุ๊กตาที่คุณ Puum+ ยกมา ก็ต้องเรียนว่า

1 กรกฎาคม 2551 - 30 มิถุนายน 2552 = ยังไม่ได้สิทธิ (ยังไม่ครบ 1 ปี)
1 กรกฎาคม 2552 - 31 ธันวาคม 2552 = ได้สิทธิ 6 วัน ตามกฎหมาย (ครบ 1ปี แล้ว) แต่ต้องใช้ให้หมดภายใน 31 ธ.ค.52 ตามระเบียบของบริษัท ไม่อย่างนั้นบริษัทต้องจ่ายเป็นเงินคืนให้
จากนั้น 1 มกราคม 2553 - 31 ธันวาคม 2553  = 6 วัน ตามสิทธิปกติ

       โดยระเบียบและขัอปฏิบัติบริษัทของคุณอยู่ในฐานะที่เป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างหรือไม่ต้องพิจารณาในรายละเอียดให้ดีด้วยนะครับ ที่ยกมาก็เพราะว่า แม้จะไม่เป็นข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง แต่อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างที่มีข้อกำหนดเกี่ยวกับการปฏิบัติงานด้วย ก็จะอยู่ในรูปของสัญญาจ้างแรงงานครับ ซึ่งไม่ว่าอย่างไร สัญญาจ้างแรงงานต้องไม่ขัดหรือแย้งกับกฎหมาย โดยเฉพาะกับพรบ.คุ้มครองแรงงาน และพรบ.แรงงานสัมพนัธ์ที่ถูกจัดให้เป็นกฎหมายที่เกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง ตาม ปพพ. ม.150 ครับ

       ซึ่งกรณีนี้จะมีปัญหาสำหรับบริษัทในการที่จะต้องจ่ายค่าจ้างเพื่อชดเชยวันหยุดพักผ่อนประจำปีที่ไม่ได้ใช้สิทธิด้วยนะครับ ลองนึกดูนะครับว่า ถ้าลูกจ้างเข้าเริ่มงานในวันที่ 25 ธันวาคม 2550 พอครบวันที่ 24 ธันวาคม 2551 ลูกจ้างมีสิทธิหยุดพักผ่อนทันที 6 วัน ได้เที่ยวปีใหม่ยาวเลยนะครับ หรือหากบริษัทไม่ให้หยุดก็ต้องจ่ายค่าจ้างชดเชยวันหยุดพักผ่อนที่เขาไม่ได้หยุด  แต่ไม่ต้องกังวลนะครับ เพราะ ส่วนใหญ่ลูกจ้างไม่รู้เรื่องนี้หรอกครับ

[Puum+]

ขอบคุณคุณ Sociolegalist มากครับ ที่ทำให้ผมได้รับคำตบที่ดีเสมอ ทีนี้มีข้อซักถามเพิ่มเติมจากตุ๊กตาของคำถามนี้นิดนึงครับ

เนื่องจากคำตอบวันที่ 1 กรกฎาคม 2552 - 31 ธันวาคม 2552 = ได้สิทธิ 6 วัน ตามกฎหมาย (ครบ 1ปี แล้ว) แต่ต้องใช้ให้หมดภายใน 31 ธ.ค.52 ตามระเบียบของบริษัท ไม่อย่างนั้นบริษัทต้องจ่ายเป็นเงินคืนให้

ทีนี้หากสิทธิเกิดขึ้นทันที ณ วันที่ทำงานครบ 1 ปี ตามกฎหมาย แต่ในทางปฏิบัติบริษัทจัดให้ตามสัดส่วนโดยคำนวณถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2552

ถ้าอย่างนี้แล้ว สิทธิในการลาหยุดพักผ่อนประจำปีที่พนักงานจะได้ครับ ระหว่างช่วง 1 กรกฎาคม 2552 - 31 ธันวาคม 2552 ควรเป็น 6 วัน หรือ 6 (ตามกฎหมาย)+3 (ตามสัดส่วน) = 9 วันครับ

ขอขอบคุณทุกคำตอบล่วงหน้าครับ

[Sociolegalist]

ไม่อยากบอกเลยว่าข้อบังคับบริษัทมีลักษณะที่ไม่สอดคล้องกับกฎหมายคุ้มครองแรงงานอยู่ในส่วนนี้แหละครับ

หากพิจารณาตามกฎหมายนะครับ  ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฎาคม 2552 ลูกจ้างได้สิทธิหยุดพักผ่อน 6 วัน ตามกฎหมาย(ทำงานครบ 1ปี แล้ว) แต่ต้องใช้ให้หมดภายในวันที่ 30 มิถุนายน 2553

แต่เนื่องจากระเบียบบริษัทของคุณคิดวันลาตามรอบบัญชี คือ 1 มกราคม ถึง 1 ธันวาคม ทำให้ หากคิดตามระเบียบบริษัทที่ให้สิทธิการลาหยุดแค่ตามสัดส่วนของวันที่ทำงานมาครบ 1 ปี ซึ่งในกรณีของลูกจ้างรายนี้มีเวลาทำงานเหลือในปีนั้นอยู่เพียงครึ่งเดียวคือ 6 เดือน จึงมีสิทธิลาหยุดเพียง 3 วัน ตรงนี้แหละครับ ที่บริษัทต้องพิจารณาให้ดีว่าจะตัดสิทธิการลาพักผ่อนของเขา 3 วันไป หรือจ่ายเป็นเงินชดเชยหรือไม่ เพราะ หากพิจารณาตามระเบียบบริษัทที่คุณบอกมา จะหมายความว่า ในรอบ วันที่ 1 มกราคม 2553 - 31 ธันวาคม 2553 เขาจะมีสิทธิลาหยุดพักผ่อน ตามระเบียบบริษัท ในฐานะที่เป็นลูกจ้างซึ่งทำงานมาครบ 1 ปีแล้วอีกจำนวน 6 วัน ขอย้ำนะครับว่าได้สิทธิตามระเบียบบริษัทไม่ใช่ตามกฎหมาย

ซึ่งสมมตินะครับ หากลูกจ้างรายนี้ขอหยุดช่วงบั้งไฟพญานาค เดือนพ.ย. 2552 จำนวน 3 วันและช่วงเทศกาลปีใหม่2553 จำนวน  3 วัน และช่วงสงกรานต์ 2553เป็นเวลา 3 วัน คำถามที่ต้องพิจารณาคือ เขาสามารถทำได้หรือไม่ ตามสิทธิอะไร

คำตอบ คือ ช่วงบั้งไฟพญานาค 3 วัน หยุดได้อย่างถูกต้องด้วยสิทธิตามกฎหมายแรงงานและระเบียบของบริษัท เพราะทำงานครบ 1 ปี และมีสิทธิหยุดตามระเบียบบริษัทที่กำหนดสัดส่วนให้หยุดได้ 3 วัน

ส่วนช่วงเทศกาลปีใหม่ก็เช่นเดียวกันที่ยังสามารถใช้สิทธิตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานมาตรา 30 ได้อีก 3 วัน เนื่องจากจะครบสัญญา 1 ปีในวันที่ 30 มิ.ย. 53 และก็ถูกต้องตามระเบียบบริษัทเพราะขึ้นปีใหม่แล้วสิทธิในรอบปีใหม่เกิดแล้วจึงมีสิทธิหยุดได้ในรอบปีทั้งหมด 6 วัน

ในขณะที่ ในช่วงสงกรานต์จำนวน 3 วัน ใช้สิทธิตามระเบียบบริษัทเท่านั้น เนื่องจากเป็นสิทธิที่เกิดขึ้น ในรอบปี 2553 แต่ต้องมีเงื่อนไขว่าหลังจากนี้เขาจาหยุดพักผ่อนอีกไม่ได้แล้ว (ตามระเบียบบริษัท)

ประเด็นที่น่าคิดต่อไปมีอยู่ว่า แล้วหลังจากครบสัญญา ในวันที่ 30 มิ.ย. 2553 เขาจะได้สิทธิหยุดพักผ่อนรอบใหม่ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานอีก 6 วันจะนับอย่างไร ปัญหาก็จะวนกลับมาที่ว่า บริษัทจะให้หยุดช่วงครึ่งปีหลังอีกหรือไม่ หากให้หยุดเขาก็จะได้วันหยุดมากกว่าเพื่อนร่วมงาน และผิดระเบียบบริษัท แต่หากไม่ให้หยุด บริษัทก็อาจถูกหาว่าทำผิดกฎหมายแรงงาน???


นี่แหละครับที่บอกว่า ระเบียบของบริษัทคุณ มีการกำหนดที่ไม่สอดคล้องกับกฎหมายอยู่เล็กน้อย โดยส่วนตัวผมจะตัดปัญหาโดยให้ข้อสรุปไปตั้งแต่คราวที่แล้วว่าจะต้องมีการจ่ายชดเชยไปเลยจำนวน 3 วัน ณ สิ้นเดือนธันวาคม 2552 สำหรับวันหยุดที่ไม่ได้ใช้สิทธิ (เพราะเขามีสิทธิ 6 วัน แต่ถ้าผมเป็นหัวหน้า หรือเป็นฝ่ายบุคคลจะให้หยุดไม่เกิน 3 วันตามระเบียบบริษัท) เพื่อให้ทุกอย่างกลับมาเข้าระเบียบบริษัทไปเพียงอย่างเดียว โดยบริษัทสามารถอ้างได้ว่าไม่ได้รอนสิทธิลูกจ้าง เพราะมีการจ่ายค่าชดเชยไปแล้ว สำหรับวันหยุด 3 วัน ทั้งนี้เพื่อให้ฝ่ายบุคคลทำงานในระบบของบริษัทได้โดยสะดวก

หากไม่อย่างนั้น ผมมีข้อเสนอให้คุณใช้สิทธิตามมาตรา 30 ครับ ในฐานะนายจ้าง เป็นฝ่ายกำหนดให้ลูกจ้างรายนี้มีสิทธิหยุดตามรอบ 2 รอบ คือ 1 ก.ค. - 31 ธ.ค. และ 1 ม.ค. - 30 มิ.ย. โดยหยุดได้แค่รอบละไม่เกิน 3 วันหากใช้ไม่หมดก็คำนวนเป็นเงินคืนไปเลยตามรอบครับ เพราะ ไม่ว่าจะคิดจากกฎหมายหรือระเบียบบริษัท ลูกจ้างรายนี้จะมีวันหยุดปีละไม่เกิน 6 วันแน่นอนครับ  แต่กรณีนี้ หากมีลูกจ้างที่เข้าทำงานระหว่างปีมากหน่อยก็อาจลำบากในการทำทะเบียนวันหยุดนะครับ คงต้องจัดระบบการเก็บข้อมูลวันลาอย่างละเอียดเลยล่ะครับ