การเลิกจ้างลูกจ้างในระหว่างการทดลองงาน

[ake innovation]

การเลิกจ้างลูกจ้างในระหว่างการทดลองงาน

อ้างอิงจาก ธรรมรักษ์ บุญเมือง

หลังจากที่พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มีผลใช้บังคับเมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2541
ได้เกิดปัญหาและข้อสงสัยเป็นอย่างมากสำหรับกรณีการเลิกจ้างลูกจ้างในระหว่างการทดลองงานว่า
นายจ้างจะต้องบอกกล่าวล่วงหน้าสำหรับการเลิกจ้างลูกจ้างในระหว่างการทดลองงานหรือไม่ แม้แต่ในระหว่าง
นักกฎหมายด้วยกันเองก็ยังมีความเห็นสำหรับกรณีนี้แบ่งแยกออกเป็นสองฝ่าย

ฝ่ายแรกเห็นว่านายจ้างจะต้องบอกกล่าวล่วงหน้า เพราะเหตุว่าสัญญาจ้างลูกจ้างในช่วงระยะเวลาระหว่าง
การทดลองงานนั้นถือเป็นสัญญาจ้างแบบมิได้กำหนดระยะเวลาการจ้างไว้ ดังนั้น เมื่อนายจ้างต้องการเลิกจ้าง
ลูกจ้างในระหว่างการทดลองงานดังกล่าวก็จะต้องดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนดตาม มาตรา 582
แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และมาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
กล่าวคือ นายจ้างต้องบอกเลิกสัญญาจ้างโดยการบอกกล่าวล่วงหน้าเป็นหนังสือแก่ลูกจ้าง
เพื่อให้สัญญาจ้างดังกล่าวเป็นผลเลิกกันเมื่อถึงกำหนดการจ่ายค่าจ้างคราวถัดไป

ฝ่ายหลังเห็นว่านายจ้างไม่จำเป็นจะต้องบอกกล่าวล่วงหน้า เพราะการที่นายจ้างเป็น ผู้กำหนดระยะเวลา
การทดลองงานนั้น เห็นได้ว่าสัญญาจ้างดังกล่าวได้กำหนดระยะเวลาการจ้าง (ทดลองงาน) ไว้แล้ว
จึงเสมือนเป็นสัญญาจ้างที่มีกำหนดระยะเวลาการจ้างที่แน่นอน ดังนั้น การที่นายจ้างจะเลิกสัญญาในระหว่าง
การทดลองงานจึงไม่จำต้องบอกกล่าวล่วงหน้าตามที่กฎหมายกำหนดดังที่ได้กล่าวไว้ในข้างต้น

โดยสรุปแล้วจึงยังเป็นประเด็นปัญหาโต้แย้งกันอยู่ว่าการเลิกจ้างลูกจ้างใน ระหว่างการทดลองงานนั้น
นายจ้างจะต้องบอกกล่าวล่วงหน้าก่อนการเลิกจ้างหรือไม่

สำหรับในทางปฎิบัติแล้วปัญหาความขัดแย้งสำหรับความเห็นทางด้านกฎหมายในประเด็นนี้มีมาก่อน
การประกาศใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ซึ่งเป็นกฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน
โดยก่อนหน้าที่จะมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ได้มีคำพิพากษาศาลฎีกาซึ่งตัดสินวินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐานสำหรับกรณีนี้ คือ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3181/2530 วินิจฉัยสำหรับประเด็นของลูกจ้าง ทดลองงาน
โดยให้นายจ้างมีสิทธิเลิกจ้างได้ในระหว่างการทดลองปฏิบัติงานโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า ทั้งนี้ศาลฎีกา
ให้เหตุผลตามคำพิพากษานี้ว่า ลูกจ้างที่อยู่ในระหว่างการทดลองงานยังมิใช่ลูกจ้างที่สมบูรณ์อันจะมีสิทธิ
ตามกฎหมายดังเช่นลูกจ้างประจำโดยทั่วไป นายจ้างจึงมีสิทธิเลิกจ้างได้ในระหว่างการทดลองปฏิบัติงาน
โดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า

อย่างไรก็ตามคำพิพาษาศาลฎีกาดังกล่าวเป็นการตัดสินวินิจฉัยตามประกาศกระทรวงมหาดไทย
เรื่อง การคุ้มครองแรงงาน ซึ่งเป็นกฎหมายแรงงานฉบับเก่าแต่ในปัจจุบันกฎหมายดังกล่าวได้ถูกยกเลิก
โดยพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ดังนั้นจึงเกิดเป็นข้อสงสัยว่าจะใช้บรรทัดฐาน
การวินิจฉัยในประเด็นนี้ตามคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวได้หรือไม่


แต่เมื่อไม่นานมานี้ได้มีคำพิพากษาศาลฎีกาสองฉบับ คือ

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2324/2545 และ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2364/2545 วินิจฉัยในประเด็นการเลิกจ้างลูกจ้างในระหว่างการทดลองงานตามพระราชบัญญัติ คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 โดยคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองฉบับดังกล่าวนี้ได้สร้างบรรทัดฐานในประเด็นการ เลิกจ้างลูกจ้างในระหว่างการทดลองงานตามกฎหมายแรงงานฉบับที่ใช้บังคับอยู่ใน ปัจจุบันขึ้นใหม่ ซึ่งเมื่อได้ศึกษาและพิเคราะห์ดูแล้วจะเห็นได้ว่าแนวการวินิจฉัยและพิพากษา ของศาลฎีกาสำหรับประเด็นดังกล่าวนี้ในปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงไป โดยในคำพิพากษาศาลฎีกาทั้งสองฉบับ ได้อ้างถึงเหตุผลของการวินิจฉัยในลักษณะเดียวกัน กล่าวคือ พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 17 ได้บัญญัติถึงการเลิกสัญญาจ้างโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้าไว้สามกรณี ดังต่อไปนี้

1.กรณีสัญญาจ้างซึ่งมีการกำหนดระยะเวลาจ้างไว้ สัญญาจ้างย่อมสิ้นสุดลงเมื่อครบกำหนดระยะเวลาในสัญญาจ้างโดยมิต้องบอกกล่าวล่วงหน้า (มาตรา 17 วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541)

2.กรณีการเลิกจ้างลูกจ้างเนื่องจากลูกจ้างกระทำผิดกรณีใดกรณีหนึ่งตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานมาตรา 119 (มาตรา 17 วรรคท้าย แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541) และ
   
3.กรณีการเลิกจ้างลูกจ้างเนื่องจากลูกจ้างกระทำผิดกรณีใดกรณีหนึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 583 (มาตรา 17 วรรคท้าย แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541)

โดยบทบัญญัติมาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มิได้มีข้อยกเว้นไว้ว่า
การเลิกจ้างลูกจ้างในระหว่างการทดลองงานนั้นนายจ้างสามารถกระทำได้โดยไม่ต้องบอกกล่าว ล่วงหน้า
ดังนั้น หากนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างโดยไม่เข้าเหตุกรณีใดกรณีหนึ่งในสามกรณีตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน
พ.ศ. 2541 มาตรา 17 วรรคหนึ่ง และวรรคท้าย

นายจ้างต้องบอกเลิกสัญญาจ้างล่วงหน้าเป็นหนังสือให้ลูกจ้าง
ซึ่งเป็นคู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งทราบตามที่กฎหมายกำหนด

ดังนี้จึงอาจสรุปได้ว่า บรรทัดฐานการเลิกจ้างลูกจ้างในระหว่างการทดลองงานในปัจจุบัน
นายจ้างจะต้องดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนด คือ ต้องบอกกล่าวเลิกจ้างล่วงหน้าแก่ลูกจ้างเป็นหนังสือ

เมื่อถึงหรือก่อนจะถึงกำหนดจ่ายค่าจ้าง เพื่อให้สัญญาจ้างเป็นผลเลิกกันเมื่อถึงกำหนดจ่ายค่าจ้างคราวถัดไป
นายจ้างจะถือสิทธิ์ว่าลูกจ้างนั้นเป็นเพียงลูกจ้างทดลองงาน และบอกเลิกจ้างทันทีโดยไม่ทำการ
บอกกล่าวล่วงหน้าตามกฎหมายไม่ได้

บทความนี้เขียนขึ้นโดยพื้นฐานของการวิเคราะห์คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2324/2545 และ
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2364/2545 โดยหลักการวินิจฉัยตามคำพิพากษาศาลฎีกาดังกล่าวนี้คงใช้เป็นบรรทัดฐานได้ ตราบเท่าที่ยังไม่มีคำพิพากษาศาลฎีกาฉบับใดสร้างบรรทัดฐานหรือมีแนวการ วินิจฉัยเป็นอย่างอื่น


ผมได้อ่านบทความนี้รู้สึกน่าสนใจในเรื่องของการทดลองงานว่าถ้าเกิดทดลองงานไม่ผ่านเราควรทำอย่างไร?
บางท่านอาจจะไม่รู้ว่าทำอย่างไร เพราะเราอาจจะไม่ค่อยได้เจอว่าเมือพนักงานมาสมัครเข้าทำงาน
แล้วมีเหตุการทดลองงานไม่ผ่านเกิดขึ้นมากนัก
หรืออาจจะเข้าใจว่าเมื่อทดลองงานไม่ผ่านก็แค่บอกว่าทดลองงานไม่ผ่านนะแล้วก็จบกัน...
แต่ตอนนี้ไม่ใช่แล้วเพราะกฎหมายได้ออกมาดังที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น

ผมได้เห็นทางธรรมนิติ จัดหลักสูตรเรื่อง กฎหมายแรงงานเกี่ยวกับการทดลองงาน ขึ้น
ซึ่งก็ตรงกับบทความที่ผมอ่านและนำมาให้เพื่อนสมาชิกอ่านกันครับผม
ถ้าเพื่อนสมาชิกท่านใดสนใจผมว่าเข้าอบรมก็จะเป็นประโยชน์อย่างมากและนำ
มาใช้ปฎิบัติงานได้เป็นอย่างดีครับผม...สงสัยผมต้องไปเข้าอบรมบ้างจะได้มีความรู้ซะหน่อย